ĐIỀU GÌ TẠO NÊN MỘT INVESTOR HUYỀN THOẠI ?

ĐIỀU GÌ TẠO NÊN MỘT INVESTOR HUYỀN THOẠI ? PHẢI CHĂNG LÀ CHỈ SỐ IQ, SỰ GIÁO DUC, HAY KINH NGHIỆM?

Mark Sellers từng là một nhà đầu tư thành công trong giai đoạn 2003 – 2007 khi quản lý quỹ Sellers Capital, tuy nhiên anh chịu thua lỗ lớn trong năm 2008 và sau đó đã phải đóng quĩ và từ bỏ cuộc chơi. Ngày nay có rất ít người còn biết đến Mark, tuy nhiên bài nói chuyện của anh với các sinh viên của trường Havard năm 2007 có rất nhiều điểm thú vị. Trong bài nói chuyện này, Mark đã liệt kê ra 6 tố chất làm nên sự khác biệt của các nhà đầu tư huyền thoại.

Trên thế giới có 8000 hedge funds, 10000 mutual funds và hàng triệu người tham gia vào trò chơi mà chúng ta gọi là “Thị trường tài chính”. Tất cả đều mong muốn và nỗ lực để trở thành các nhà đầu tư huyền thoại như Warren Buffett, Charlie Munger, Bruce Berkowitz, Bill Miller, Eddie Lampert, Bill Ackman nhưng cuối cùng chỉ có vài người đạt đến trình độ đó mà thôi.

Vậy điều gì đã tạo nên sự khác biệt? Điều gì khiến cho các nhà đầu tư huyền thoại có thể đạt được tỷ suất lợi nhuận trung bình ở mức 20 – 25% hàng năm còn các nhà đầu tư khác thì không thể? Hay nói theo cách của Buffett thì “lợi thế cạnh tranh bền vững” của các nhà đầu tư huyền thoại với các nhà đầu tư khác là gì?
NHỮNG THỨ “KHÔNG PHẢI LÀ LỢI THẾ CẠNH TRANH BỀN VỮNG”

IQ chắc chắn không phải là “lợi thế cạnh tranh” tạo nên sự khác biệt, bởi lẽ nếu vậy thì nhà đầu tư nào có IQ cao nhất phải là người có tỷ suất sinh lời cao nhất. Warren Buffett nói là một khi IQ của bạn trên 125 thì sự khác biệt giữa các nhà đầu tư là không nhiều.

Giáo dục thì sao? Một tấm bằng MBA hoặc PhD từ Harvard, Wharton hay Chicago có giúp bạn trờ thành nhà đầu tư thiên tài không? Thực tế là rất nhiều nhà đầu tư huyền thoại học tại các trường hàng đầu nhưng có vô vàn học viên tại trường hàng đầu này, tại sao chỉ có số ít vươn lên và tạo sự khác biệt?.. MBA, CFA hoặc PhD cung cấp cho bạn những kiến thức nền tảng và những điều kiện giúp bạn dễ dàng bước vào cuộc chơi hơn nhưng không thể giúp bạn trở thành huyền thoại.

Còn về kinh nghiệm? Kinh nghiệm chắc chắn đóng một vai trò quan trọng với Return của một nhà đầu tư nhưng nó không phải là sự khác biệt ở đây. Bởi nếu đúng thì các nhà đầu tư phải đạt tỷ suất sinh lời “cao nhất” khi họ bước vào tuổi 60 – 70 (Vì càng già, càng nhiều kinh nghiệm và càng phải kiếm được nhiều hơn).. Nhưng chúng ta đều biết thực tế thì không phải vậy.

Đọc nhiều sách báo và tạp chí thì sao? Việc đọc thực sự là vô cùng quan trọng trong nghề đầu tư nhưng khi chúng ta tiếp thu kiến thức đến một mức độ nhất định thì việc đọc không còn nhiều ý nghĩa nữa. Thậm chí nếu chúng ta dành quá nhiều thời gian cho báo chí có thể làm giảm lợi nhuận của mình vì thời gian dành để phân tích cổ phiếu ít đi. Ngoài ra đọc nhiều báo và forum có thể khiến cho Mr Market ảnh hưởng tới bạn nhiều hơn.

Tổng kết lại thì tất cả các yếu tố này đều quan trọng trong nghề đầu tư và chúng có thể giúp bạn đạt kết quả tốt hơn nhưng chúng không phải là thứ giúp bạn trở thành Warren Buffett tiếp theo.

Nguyên nhân là các đối thủ cạnh tranh hoàn toàn có thể sao chép các yếu tố này và làm cho lợi thế cạnh tranh của bạn mau chóng mất đi. Có một số yếu tố mà đối thủ cạnh tranh của bạn không thể sao chép được như IQ nhưng đáng tiếc khi đạt đến một mức độ nhất thì chúng không còn tạo ra sự khác biệt nữa. Lợi thế cạnh tranh bền vững thực sự phải là thứ tạo ra sự khác biệt và đối thủ của bạn cũng biết điều đó nhưng không thể sao chép được. Vậy chúng là gì?

Mark Seller cho rằng “lợi thế cạnh tranh bền vững” chính là những tố chất thuộc về bản năng, tâm lý và tính cách của nhà đầu tư. Chúng có thể có trong gien của bạn hoặc có thể là những tính cách bạn đã học được lúc còn nhỏ. Khi đã trưởng thành thì bạn khó có thể thay đổi để sở hữu các tố chất này dù bạn có đọc hết các cuốn sách về tâm lý học. Lúc này chúng ta chỉ có thể rèn luyện để nâng cao các tố chất đó chứ khó có thể xây dựng chúng từ đầu. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu các tố chất mà Mark đề cập đến là gì?
VẬY ĐÂU MỚI LÀ: “LỢI THẾ CẠNH TRANH BỀN VỮNG”

Lợi thế cạnh tranh bền vững thực sự phải là thứ giúp bạn đạt tỷ suất lợi nhuận cao hơn đối thủ và đối thủ của bạn cũng biết điều đó nhưng khó có thể sao chép được. Chúng ta sẽ cùng xem xét những tố chất làm nên “lợi thế cạnh tranh bền vững” của một nhà đầu tư được Mark liệt kê ra là gì nhé
1: Khả năng mua vào cổ phiếu khi mọi người đang hoảng loạn và bán ra khi các nhà đầu tư khác đang cực kỳ hưng phấn:

Mọi người đều nghĩ họ có thể làm được điều này nhưng khi thị trường hoảng loạn và bán tháo, ít người thực sự có can đảm mua vào cổ phiếu.

Nhớ lại ngày thứ hai đen tối(19-10-1987), thị trường toàn cầu gần như sụp đổ, chỉ số Dow Jones giảm 22.6% trong một ngày, lúc đó bạn có đủ tỉnh táo và dũng cảm để xem xét mua vào cổ phiếu hay không? Ở thái cực ngược lại, vào năm 1999 thị trường tăng điểm hàng ngày. Cổ phiếu tăng giá tạo nên sự hưng phấn cao độ cho nhà đầu tư. Quyết định bán lúc đó đi ngược lại bản năng của hầu hết mọi người.

Các nhà quản lý quỹ lại càng khó để bán và dừng lại bởi nếu làm vậy thì không những đi ngược lại bản năng mà ngay lập tức họ sẽ thua kém các nhà đầu tư khác. Và điều này có thể khiến cho các nhà quản lý quỹ này bị mất việc ngay lúc đó. Hầu hết những người quản lý tiền bạc đều có bằng MBA, có chỉ số IQ cao và họ đọc rất nhiều sách. Đến cuối năm 1999, hầu như tất các nhà quản lý này đều biết thị trường đang được định giá quá cao (overvalued) nhưng họ không thể dừng lại và rời bỏ cuộc chơi. Thể chế mà họ đang tham gia (Institutional imperative) khiến họ không còn lựa chọn nào khác. Cũng có nhiều người trong số họ ảo tưởng nghĩ rằng mình sẽ nhanh chân hơn đám đông để thoát khỏi cuộc chơi trước khi mọi thứ sụp đổ.
2: Bị ám ảnh về cuộc chơi và gắng hết sức mình để chiến thắng

Các nhà đầu tư huyền thoại không phải chỉ thích đầu tư, mà họ đang thực sự “sống” cùng với nó.

Khi thức giấc vào buổi sáng, điều đầu tiên họ nghĩ đến khi còn đang ngái ngủ là các mã cổ phiếu mà họ đang nghiên cứu, đang cân nhắc bán, hoặc các rủi ro với danh mục đầu tư của họ. Họ luôn đầu tư thời gian và sức lực để theo dõi, điều chỉnh và chăm sóc một cách tốt nhất cho danh mục đầu tư của mình.

Họ thường gặp khó khăn trong các mối quan hệ cá nhân,và không phải vì họ không thích giao tiếp với mọi người, đơn giản là vì họ không có nhiều thời gian dành cho việc này. Trong đầu của họ luôn luôn suy nghĩ về các cổ phiếu.

Thật không may, bạn không thể học cách để bị ám ảnh về một vấn đề gì đó, mà việc bạn luôn quan tâm và “sống chết” cùng với 1 công việc gì đó, lại xuất phát từ bản năng và niềm đam mê thực sự. Và nếu bạn không bị ám ảnh về các mã chứng khoán thì bạn khó có thể trở thành Bruce Berkowitz tiếp theo.
3: Sẵn sàng học từ các sai lầm trong quá khứ:

Con người thường cố gắng lảng tránh và quên đi những điều ngu ngốc mà họ đã làm trong quá khứ. Có lẽ việc nhớ đến những lỗi lầm này gây ra cảm giác đau đớn cho não bộ do đó não bộ tự động hướng suy nghĩ của chúng ta sang việc khác.

Các nhà đầu tư huyền thoại có khả năng chống lại những thói quen này, họ cố gắng phân tích chi tiết những lỗi lầm trong quá khứ để tránh không lặp lại những sai lầm này trong tương lai.
4: Tự tin vào nhận định của mình dù phải đối mặt với sự chỉ trích

Buffett đã không đầu tư vào các công ty dot-com dù ông bị mọi người chỉ trích vì đã không đầu tư vào các công ty công nghệ thời điểm cuối thế kỷ 20. Tờ tạp chí Barron thậm chí còn xuất bản một hình của Buffett trên trang bìa với dòng chữ “Chuyện gì vậy?, Warren?” (What’s wrong, Warren?).

Buffett đã giữ vừng lập trường và không thay đổi quan điểm đầu tư của mình. Tất nhiên, cuối cùng Buffett đã đúng và quyết định cực kỳ sáng suốt của ông đã giúp cho Berkshire đạt lợi nhuận tốt trong khủng hoảng dot-com trong khi thị trường giảm điểm mạnh.

Cá nhân Mark rất ngạc nhiên khi chứng kiến mọi người mua cổ phiếu mà có rất ít niềm tin vào chúng. Do đó họ đã không thể giữ vững lập trường của mình khi thị trường biến động.
5: Hai bán cầu não đều hoạt động tốt

Trong các trường kinh doanh, Mark gặp rất nhiều người cực kỳ thông minh, họ tính toán rất giỏi nhưng lại gặp rất nhiều khó khăn khi viết lách và không có sự sáng tạo khi giải quyết các vấn đề.

Đầu tiên Mark đã hơi sốc về chuyện này nhưng sau đó anh được biết rằng một số người cực kỳ thông minh nhưng họ chỉ có một bán cầu não trái hoạt động (não trái giúp chúng ta giỏi trong môn toán và việc tổ chức). Một bán cẫu não có thể là đủ để làm tốt mọi việc trong cuộc sống nhưng chưa đủ đề giúp một nhà đầu tư có thể suy nghĩ khác đám đông.

Những người làm trong lĩnh vực tài chính thường có não trái chiếm ưu thế và đó chính là vấn đề. Mark cho rằng một nhà đầu tư vĩ đại cần có cả hai bán cầu não hoạt động. Bán cầu não trái giúp cho việc tính toán và suy nghĩ logic. Bán cầu não phải giúp chúng ta làm các việc khác như đánh giá ban lãnh đạo công ty hay đánh giá toàn cảnh một tình huống thay vì phân tích vào các chi tiết. Não phải cũng có vai trò quan trọng với khiếu hài hước, sự khiêm tốn và giúp bạn hành động theo kiến thức và kinh nghiệm thực tế (common sense).

Điều quan trọng nhất khi cả hai bán cầu não hoạt động lã sẽ giúp bạn trở thành người viết lách tốt. Hãy nhìn Buffett, cụ này viết lách thuộc loại số zách trong thế giới tài chính. Mark cho rằng nếu bạn không thể viết rõ ràng thì chứng tỏ bạn không thể suy nghĩ rõ ràng và như vậy bạn sẽ gặp nhiều rắc rối. Có rất nhiều người với IQ rất cao nhưng họ không thể suy nghĩ rõ ràng mặc dù họ có thể tính nhẩm giá của trái phiếu hoặc quyền chọn trong đầu.
6: Trải qua sóng gió của thị trường nhưng vẫn kiên định và không thay đổi qui trình suy nghĩ để đưa ra quyết định đầu tư

Điều này gần như là không thể cho hầu hết mọi người; khi mà cổ phiếu giảm giá họ gặp rất nhiều khó khăn khi phải bán cổ phiếu và chịu thua lỗ. Càng khó hơn nếu muốn họ có thể tiếp tục mua vào cổ phiếu khi giá đang giảm.

Mọi người không thích phải chịu những nỗi đau ngắn hạn mặc dù điều đó có thể mạng lại lợi ích trong dài hạn. Seth Klarman nói rằng việc mua vào cổ phiếu khi đang giảm giá là một điều hoàn toàn tự nhiên với ông nhưng lại là trái tự nhiên với nhiều người.

Có rất ít nhà đầu tư có thể chịu được những sóng gió cần thiết để có tỷ suất lợi nhuận cao. Nhiều “nhà đầu tư” cho rằng sự giao động trong ngắn hạn đồng nghĩa với rủi ro. Điều này là không hợp lý: rủi ro có nghĩa rằng nếu bạn sai khi đánh cược thì bạn sẽ mất tiền.

Việc tăng hay giảm của cổ phiếu trong thời gian ngắn không phải là sự thua lỗ và do đó không phải là rủi ro trừ khi bạn hoảng loạn khi cổ phiếu giảm giá và bán khi đang thua lỗ. Hầu hết mọi người đều không nhìn thấy việc này; bộ não của họ không cho phép họ làm điều đó.

Khi thị trường sụt giảm, sự sợ hãi trong bản năng của nhà đầu tư nổi lên và chế ngự các chức năng bình thường của não bộ khiến cho nhà đầu tư thay đổi quy trình suy nghĩ, rối loạn và không thể đưa ra quyết định sáng suốt nhất.

 

Pin It

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *